Język gwarowy

Jeśli o chodzi o gwarę biłgorajską możemy uznać za nią słownictwo sitarzy, które było tworzone przez nich na własne potrzeby porozumiewania się między sobą w trakcie targowisk i jarmarków. Słownictwo to zwane było językiem „okrętkowym”. Jest to rodzaj gwary środowiskowo – zawodowej. Informacje te zebrał Michał Pękalski, który wymienia takie przykłady mowy sitarskiej jak:

Bandużos – baba, kobieta

Banuj – drożej

Bene – dobry

Baniasty – piękny

Benować – mówić

Nie buja – nie mów

Beroń – piwo

Cebula – zegarek

Cegła – sito

Ceglarz – sitarz

Chlust – chłopak

Cikut – Żyd

Ćmić – uważać

Ćmij repika – uważaj na złodzieja

Dominek – ser

Drepciuga – koń

Ducia – wesz

Fajny – ładny

Gazda – gospodarz

Giera – dziewczyna

Gładki – owies

Gołda – chłop

Kaśka – 100 rubli

Karaś – pop

Kłopotnica – książka

Kicha – kieliszek

Kiner – chleb

Kirzyć – pić wódkę

Zakirzony – pijany

Krasna – 10 rubli

Krociak – Polak

Krygi – luby

Łapa – Rosjanin

Moskal – przedstawiciel władzy rosyjskiej

Po zapiecku – po rusku

Łapeć – ruski, Rusin

Łas, łaze – nie mów

Łaze po łapecku – nie mów po rusku

Maksać – płacić

Motyl – paszport

Parucha – wódka

Pasz – nie ma

Pasz paruchy – nie masz wódki

Pento – kiełbasa

Puder – Niemiec

Przytasmować – przynieść

Reć – przetak

Repik – złodziej

Rozmaka – rozumie

Rymiak – płaszcz, peleryna

Soplowy – kupiec rosyjski, też strażnik, ogólnie osoba, której należy się wystrzegać

Szorować – iść

Szuja – zły

Śledź – szabla, broń

Ślidź – Mołdawianin

Śrabować – pisać

Trynkować – pić wódkę

Trzmij – patrz

Tasmować – nieść

Uszo – mięso, słonina

Weckuje – siedzi

Gratować – wziąć

Zyskiwać – rozumieć

Żwaka- krowa

Żłep – pająk

Żło – pająk


Michał Pękalski, Tajny język sitarski, Literatura Ludowa R. III 1959, Nr 5/6 s. 32 – 34